Οι υγρότοποι της Κύπρου φιλοξενούν τον χειμώνα έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς φλαμίνγκο (Phoenicopterus roseus) στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα φλαμίνγκο επισκέπτονται πέντε φυσικούς υγροτόπους στο νησί, με τους μεγαλύτερους πληθυσμούς να διαχειμάζουν στις Αλυκές Λάρνακας και Ακρωτηρίου. Κατά μέσο όρο, 5.000-10.000 άτομα διαχειμάζουν σε αυτούς τους υγροτόπους, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από 1% του πληθυσμού της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι μηνιαίες καταμετρήσεις υδρόβιων πουλιών που διεξάγονται συστηματικά από την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας και το BirdLife Cyprus για πάνω από δύο δεκαετίες, δείχνουν μείωση του πληθυσμού του είδους στην Κύπρο. Συγκεκριμένα, από το 2013 μέχρι και σήμερα παρατηρείται μια πτώση της τάξης του 14 – 31% (Γράφημα 1). Σύνοψη της κατάστασης του είδους στη Κύπρο παρουσιάστηκε πρόσφατα στο 4ο Διεθνές Συμπόσιο για τα Φλαμίνγκο που έλαβε χώρα στην Ιταλία, 10-15 Νοεμβρίου 2025.

-------------------------------------------------------------------------

4Ο Διεθνές Συμπόσιο, Ιταλία 10-15 Νοεμβρίου 2025

Μεταξύ 10-15 Νοεμβρίου έλαβα μέρος στο 4ο Διεθνές Συμπόσιο για τα Φλαμίνγκο που έγινε στην Ιταλία, ως μέλος του Flamingo Specialist Group / SSC του IUCN. Το Συμπόσιο αυτό γίνεται κάθε 10 χρόνια περίπου και περιλαμβάνει όλα τα είδη φλαμίνγκο στον κόσμο. Τη Παρασκευή έγινε εργαστήρι με συμμετέχοντες μόνο αυτούς που ασχολούνται με το Phoenicopterus roseus στη Μεσόγειο και Β. Αφρική.


Τη Τετάρτη 12 Νοεμβρίου ήμουν ομιλητής στη παρουσίαση με τίτλο «Wintering Greater Flamingos in Cyprus: Status, Trends, Pressures and Conservation Actions» Η παρουσίαση έγινε σε συνεργασία με το BirdLife Cyprus αφού οι καταγραφές υδροβίων πτηνών γίνονται από κοινού εδώ και 20+ χρόνια.


Στη παρουσίαση έγινε ανασκόπηση της κατάστασης του είδους στη Κύπρο, παρουσιάστηκαν στοιχεία και τάσεις πάνω από 2 δεκαετιών, οι προσπάθειες του είδους για αναπαραγωγή στη Κύπρο, η τοποθέτηση πομπών με GPS που έγινε σε συνεργασία με το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακρωτηρίου και το BirdLife Cyprus, εδώ κι 10 χρόνια (οι κινήσεις κάποιων ατόμων για 6 χρόνια και 1.5, κλπ), καθώς και η ανησυχητική μείωση του πληθυσμού του είδους που διαχειμάζει τη τελευταία δεκαετία. Συζητήθηκαν οι απειλές και έγινε αναφορά στο έργο LIFE IP PHYSIS το οποίο περιέχει δράσεις διατήρησης προς βελτίωση των συνθηκών για είδη – στόχους.


Πτωτική Τάση του πληθυσμού των Φλαμίνγκο που διαχειμάζουν στη Κύπρο

Πιθανοί παράγοντες για τη μεγάλη μείωση του είδους στο νησί μας είναι οι συχνές ανομβρίες, οι εισροές κακής ποιότητας νερών με επακόλουθο τη μείωση της διαθέσιμης τροφής,, οι πιέσεις από αναπτύξεις και ασύμβατες δραστηριότητες γύρω από τους υγροτόπους. Οι τάσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές στο μεγαλύτερο υγρότοπο του νησιού στο Ακρωτήρι (Γράφημα 2).


LIFE18 IPE/CY/000006 IP Πανδώτειρα – Δράσεις για βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των ειδών των περιοχών Natura 2000. 

Το Έργο Πανδώτειρα είναι ένα εθνικό έργο στην Κύπρο για την αποτελεσματικότερη διαχείριση του δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης διατήρησης για σημαντικούς οικοτόπους και είδη, μέσω συγκεκριμένων δράσεων ευαισθητοποίησης, χαρτογράφησης και διατήρησης σε εθνικό επίπεδο και σε 35 περιοχές Natura 2000.

Στο πλαίσιο του Έργου Πανδώτειρα, ενός δεκαετούς Έργου το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE της ΕΕ, θα καλυφθούν τα κενά γνώσης σχετικά με τις ειδικές απαιτήσεις ορισμένων ειδών για τη διατροφή, τη φωλεοποίηση και την ανάπαυση, καθώς και την ποσοτικοποίηση των απειλών που αυτά αντιμετωπίζουν. Ένα από τα είδη με τα οποία ασχολείται το έργο είναι και το φλαμίνγκο.

Η κάλυψη αυτών των κενών γνώσης θα επιτρέψει την υιοθέτηση στοχευμένων δράσεων διατήρησης για τη βελτίωση της κατάστασης των ειδών αυτών σε συγκεκριμένες Ζώνες Ειδικής Προστασίας. Ως αποτέλεσμα, θα μπορέσουν να επιτευχθούν οι στόχοι διατήρησης, τόσο για τα είδη, όσο και για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000 στις οποίες βρίσκουμε τα είδη αυτά.




Σημ. Τα γραφήματα αποτελούν μέρος της παρουσίασης στο συνέδριο.


Γράφημα 1. Διακυμάνσεις του είδους το χειμώνα στη Κύπρο - 14 - 31% πτωτική τάση τα τελευταία χρόνια


Γράφημα 2. Πτωτική τάση στην αλυκή Ακρωτηρίου ιδιαίτερα ανησυχητική