Μετά από τέσσερα χρόνια συνεχών διαβουλεύσεων, επεξεργασίας και αλλεπάλληλων τροποποιήσεων, το νέο τροποποιητικό νομοσχέδιο για τον περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμο βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Πρόκειται αναμφίβολα για τη σημαντικότερη αναθεώρηση της κυνηγετικής νομοθεσίας των τελευταίων δεκαετιών, καθώς αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή της διαχείρισης της άγριας ζωής και της άσκησης του κυνηγίου.

Κάποιες από τις αλλαγές ήταν αναμενόμενες, καθώς προκύπτουν από ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Άλλες όμως αποτελούν νέες πολιτικές επιλογές, οι οποίες αναμένεται να προκαλέσουν συζήτηση τόσο μεταξύ των κυνηγών όσο και των οργανωμένων περιβαλλοντικών φορέων.

Το Hunt & Shoot παρουσιάζει τις σημαντικότερες αλλαγές και επιχειρεί να εξηγήσει τι σημαίνουν στην πράξη.

Εκσυγχρονισμός ενός νόμου που είχε μείνει πίσω

Η πρώτη μεγάλη αλλαγή δεν αφορά κάποια νέα απαγόρευση αλλά τη φιλοσοφία του ίδιου του νόμου.

Για πρώτη φορά εισάγονται σύγχρονοι ορισμοί που μέχρι σήμερα είτε απουσίαζαν είτε ήταν ασαφείς. Έννοιες όπως η ιερακοθηρία, τα δηλητηριασμένα δολώματα, η παροχή τροφής, οι υγρότοποι, τα σκάγια, οι συσκευές καταγραφής (κάμερες και drones) και ο ωρομίσθιος θηροφύλακας αποκτούν συγκεκριμένη νομική υπόσταση.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να φαίνεται τεχνική, όμως στην πραγματικότητα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί ολόκληρη η εφαρμογή του νέου νόμου, αφού περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών.

Η Υπηρεσία Θήρας αποκτά πολύ ισχυρότερο ρόλο

Ίσως η σημαντικότερη θεσμική αλλαγή του νομοσχεδίου αφορά την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας Θήρας.

Ο Διευθυντής της Υπηρεσίας αποκτά πλέον τη δυνατότητα να επιβάλλει όρους σε αναπτυξιακά έργα που επηρεάζουν τη βιοποικιλότητα, να απαιτεί αντισταθμιστικά μέτρα όταν καταστρέφονται βιότοποι και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να θέτει δεσμευτικούς όρους ακόμη και όταν μια δραστηριότητα δεν απαιτεί άλλη διοικητική άδεια.

Η πρόνοια αυτή μετατρέπει ουσιαστικά την Υπηρεσία Θήρας από έναν οργανισμό που ασχολείται κυρίως με τον έλεγχο της λαθροθηρίας σε έναν φορέα με ουσιαστικό λόγο στη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος.

Για τους κυνηγούς αυτό αποτελεί πάγιο αίτημα πολλών ετών, καθώς η προστασία των βιοτόπων θεωρείται εξίσου σημαντική με τη ρύθμιση της θήρας.


Αυστηρότερη προστασία κατά την περίοδο φωλεοποίησης

Το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά σαφείς περιορισμούς στις εργασίες που μπορούν να καταστρέψουν φωλιές άγριων πτηνών.

Απαγορεύεται η κοπή ή το κλάδεμα δέντρων στα οποία υπάρχουν ενεργές φωλιές, ενώ περιορίζεται σημαντικά και η υλοτομία κατά την περίοδο από 1 Μαρτίου έως 15 Αυγούστου, όταν τα περισσότερα είδη βρίσκονται στη φάση της αναπαραγωγής.

Η φιλοσοφία της διάταξης είναι προληπτική: να προστατευθούν οι πληθυσμοί πριν ακόμη δημιουργηθεί το πρόβλημα.


Drones: Τέλος στην τεχνολογία ως εργαλείο εντοπισμού θηραμάτων

Τα τελευταία χρόνια η χρήση drones έχει αυξηθεί θεαματικά.

Το νομοσχέδιο έρχεται να βάλει ξεκάθαρα όρια.

Απαγορεύεται η χρήση τους για εντοπισμό, παρακολούθηση ή παρενόχληση θηραμάτων κατά τη διάρκεια του κυνηγίου, ενώ δίνεται η δυνατότητα να απαγορεύεται πλήρως η χρήση τους σε συγκεκριμένες περιοχές.

Η συγκεκριμένη πρόνοια αφορά όχι μόνο τους κυνηγούς αλλά και οποιοδήποτε πρόσωπο επιχειρεί να επηρεάσει την άγρια πανίδα μέσω της χρήσης drones.

 

Για πρώτη φορά προστατεύεται και ο νόμιμος κυνηγός

Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες και ίσως πιο πολυσυζητημένες αλλαγές είναι η ποινικοποίηση της εσκεμμένης παρεμπόδισης της νόμιμης κυνηγετικής δραστηριότητας.


Το νομοσχέδιο καθιστά αδίκημα:

την εσκεμμένη παρεμπόδιση κυνηγού,

τη χρήση σειρήνων, μεγαφώνων, drones ή άλλων μέσων για εκφοβισμό των θηραμάτων,

την είσοδο προσώπου στη γραμμή βολής με τρόπο που δημιουργεί κίνδυνο.

Η διάταξη αυτή φαίνεται να αποτελεί απάντηση στα περιστατικά αντιπαράθεσης που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια μεταξύ κυνηγών και ομάδων που επιχειρούσαν να εμποδίσουν τη διεξαγωγή του κυνηγίου.

Δεν στερεί φυσικά από κανέναν το δικαίωμα της διαμαρτυρίας. Θέτει όμως ως όριο την ασφάλεια και την αποφυγή επικίνδυνων συμπεριφορών.


Η νέα εποχή των κοινωνικών δικτύων

Για πρώτη φορά γίνεται ειδική αναφορά στις δημοσιεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η ανάρτηση φωτογραφιών ή βίντεο με θηρευμένα ή τραυματισμένα ζώα μπορεί να επιφέρει υποχρέωση παρακολούθησης ειδικής εκπαίδευσης και επιτυχίας σε σχετικές εξετάσεις.

Η διάταξη αυτή πιθανόν να προκαλέσει έντονο διάλογο, καθώς αγγίζει ζητήματα ελευθερίας έκφρασης, αλλά ταυτόχρονα αντανακλά τη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου μια ανάρτηση μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να προβληθεί σε εκατομμύρια ανθρώπους και να επηρεάσει σημαντικά την εικόνα του κυνηγίου.


Από τη «χαραυγή» στην «ανατολή»

Μπορεί να φαίνεται μικρή αλλαγή, όμως έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία.

Η έννοια της χαραυγής, που συχνά δημιουργούσε διαφορετικές ερμηνείες μεταξύ κυνηγών και θηροφυλάκων, αντικαθίσταται από την επίσημη ώρα ανατολής του ηλίου.

Έτσι, όλοι θα γνωρίζουν με ακρίβεια πότε αρχίζει νόμιμα το κυνήγι, χωρίς περιθώρια παρερμηνειών.


Αυστηρότερα μέτρα για επικίνδυνες συμπεριφορές

Το νομοσχέδιο εισάγει ακόμη μία σημαντική καινοτομία.

Ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Θήρας θα μπορεί να εισηγείται προς τον Αρχηγό Αστυνομίας την αφαίρεση της άδειας κατοχής κυνηγετικού όπλου σε περιπτώσεις όπου οι πράξεις ενός κυνηγού αποδεδειγμένα θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο ανθρώπους ή προκαλούν σοβαρή ζημιά στην άγρια πανίδα.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι πρόσωπο στο οποίο αφαιρέθηκε η άδεια δεν θα μπορεί ούτε να μεταφέρεται σε όχημα όπου υπάρχουν κυνηγετικά όπλα, φυσίγγια ή θηράματα.

Πρόκειται για ιδιαίτερα αυστηρή πρόνοια, η οποία δείχνει ότι η Πολιτεία επιθυμεί να αντιμετωπίσει με μηδενική ανοχή τις επικίνδυνες συμπεριφορές.


Οριστικό τέλος στα μολύβδινα σκάγια στους υγροτόπους

Η απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών στους υγροτόπους αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη αλλαγή που προέρχεται από την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία.

Δεν απαγορεύεται μόνο η χρήση τους.

Απαγορεύεται επίσης η κατοχή, η μεταφορά και η σκοποβολή με φυσίγγια που περιέχουν μόλυβδο μέσα στους υγροτόπους αλλά και σε απόσταση 100 μέτρων από αυτούς.

Για πολλούς κυνηγούς υδροβίων η αλλαγή αυτή θα απαιτήσει προσαρμογή τόσο στον εξοπλισμό όσο και στις συνήθειές τους.


Απαγορεύεται πλέον και το τάισμα της άγριας πανίδας

Μία ακόμη νέα πρόνοια αφορά την παροχή τροφής σε άγρια ζώα ή ακόμη και σε αδέσποτα όταν αυτή επηρεάζει αρνητικά τη βιοποικιλότητα.

Η διάταξη αποσκοπεί στην αποφυγή τεχνητών συγκεντρώσεων ζώων, στην αποτροπή μετάδοσης ασθενειών και στη διατήρηση της φυσικής συμπεριφοράς της άγριας πανίδας.


Το μεγάλο στοίχημα της εφαρμογής

Το νομοσχέδιο αποτελεί αναμφίβολα μία από τις πιο ολοκληρωμένες προσπάθειες εκσυγχρονισμού της κυνηγετικής νομοθεσίας στην Κύπρο.

Η επιτυχία του, όμως, δεν θα κριθεί μόνο από την ψήφισή του.

Θα εξαρτηθεί κυρίως από τον τρόπο εφαρμογής του στην πράξη.


Οι κυνηγοί αναμένουν ότι οι νέες εξουσίες της Υπηρεσίας Θήρας θα χρησιμοποιηθούν με διαφάνεια και αντικειμενικότητα, ότι οι έλεγχοι θα εφαρμόζονται ισότιμα για όλους και ότι η προστασία της φύσης θα συμβαδίζει με τον σεβασμό προς τη νόμιμη κυνηγετική δραστηριότητα.


Το μόνο βέβαιο είναι ότι, όταν το νομοσχέδιο γίνει νόμος, το κυνήγι στην Κύπρο θα εισέλθει σε μια νέα εποχή. Και γι' αυτό κάθε κυνηγός οφείλει να γνωρίζει εγκαίρως όχι μόνο τι αλλάζει, αλλά και γιατί αλλάζει.